Salangen-Nyheter

Njeallje iešguđetlágan fáddat:

Áltá-cealkámuš

Álgoálbmogat geat ledje čoahkkanan Áltái dohkkehedje oktasaš cealkámuša. GOVVA: BEN POWLESS, GLOBAL COORDINATING GRUOP MEDIA TEAM

ÁLTÁ: Maŋŋel álgoálbmot konferánsa Álttás mánnán váhku lea čielggas ahte cealkámuš mii dohkkehuvvui doppe lea dehálaš. Jurdda lea ahte dát dokumeanta galgá geavahuvvot bargodokumeantan stáhtaide gos leat álgoálbmogat ja geavahuvvot viidáset šiehtadallamin.

Salangen-Nyheter
Nye Salangen-Nyheter AS

Publisert:

ANNONSE
Annonse

Konferánsas ledje olu dehálaš áššit mat bohte ovdan ja mat ledje mielde ollašuhttime cealkámuša. Leat njeallje fádda mat leat váldon mielde dokumentii ja juohke oasis leat ávžžuhusat movt stáhtat galget ja berrejit hálddašit vuoigatvuođaid álgoálbmogiidda geat orrot iešguđet lágan stáhtain.

Dá oanehis čoahkkáigeassu cealkámuša váldo čuoggáin:

1. Rievttit iežaset guovlluide

Vuosttaš fádda váldá ovdan stáhtaid geatnegasvuođa dáhkidit iešmearrideami álgoálbmogiidda. Dasa lasiin sorjjasmeahttunvuođa iežas eatnamiid, guovlluid, áimmuid, jieŋaid, mehciid, mearaid ja čáziid badjel. Seammás galgá álgoálbmogiin leahkit vejolašvuohta vuosttaldit sisabahkkema nugo ovdamearkadihti ruvkedoaimmat ja čáhcefápmolágádusat, jus sii eai leat ovttaoaivilis dáid sisabahkkemiidda. Dán vai sis galgá leahkit vejolašvuohta joatkit sin árbevirolaš doaimmain ráfis.

2. Ođđa ON-orgána

Nuppi fádda vuolde addojuvvo ávžžuhus ávdnet ođđa ON-orgána mas galgá leahkit mandáhta implementeret álgoálbmogiid vuoigatvuođaid. Vuoigatvuođat galget fátmmastit dat mat jo leat álgoálbmotjulggaštusas, muhto ii gáržžiduvvot das. Dás maid boahtá garra ávžžuhus ahte stáhtat berrejit ratifiseret ON álgoálbmotjulggaštusa ja maid dohkkehit ja dovddastit álgoálbmogiid mat orrot riikkain.

3. Iešmearrideapmi

Goalmmát fádda vuolde lea iešmearrideapmi čilgejuvvon ja ávžžuhuvvon maid dat berre mearkkašit. Dás ávžžuhuvvo ahte álgoálbmogin galget leahkit seamma rievttit go eiseváldin go galget šiehtadallat eiseváldin iežaset guovlluid birra. Dán fáddas maid deattuhuvvot nissoniid rievttit ja vuoigatvuođat.

4. Riekti vieruide ja oskkui

Njealját ja maŋemuš fádda váldá ovdan álgoálbmogiid rivttiid iežaset vieruid ja oskkuide. Ahte dát ádnojuvvot árvvus ja dohkkejuvvot stáhtain.

Dás gávnnát cealkámuša ollislažžat: http://www.sametinget.no/Internasjonalt-arbeid/Alta-2013/Utkast-til-sluttdokument